To tylko niektóre dane epidemiologiczne, które przedstawiła prof. dr hab. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz, Prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, Ekspert Fundacji OD-WAGA, podczas konferencji pt. „Otyłość wieku rozwojowego – od przyczyn do konsekwencji. Rola chirurgii bariatrycznej w leczeniu otyłości u dzieci”, która odbyła się w dniach 19-20 września w Śląskim Uniwersytecie Medycznym (SUM) w Katowicach.

Organizatorami tego wydarzenia byli specjaliści z Klinik: Pediatrii i Endokrynologii Dziecięcej oraz Chirurgii i Urologii Dziecięcej SUM. Wśród uczestników znaleźli się lekarze, dietetycy, psychologowie i inni specjaliści zajmujący się leczeniem choroby otyłości u dzieci lub opiekujący się dziećmi  z tym schorzeniem. Było to pierwsze w Polsce wydarzenie naukowe poświęcone wykorzystaniu chirurgii bariatrycznej w leczeniu u dzieci i nastolatków chorych na otyłość olbrzymią. Prof. dr. hab. Barbara Zahorska-Markiewicz, jedna z czołowych ekspertek leczenia otyłości w Polsce, nazwała je: „początkiem nowej ery w terapii otyłości u dzieci”.  

Im wcześniej, tym lepiej
Pierwsze zabiegi chirurgii bariatrycznej u pacjentów małoletnich chorych na otyłość przeprowadzono latach 90.  ub. w. w klinice – obecna nazwa: Chirurgii Ogólnej, Bariatrycznej i Medycyny Ratunkowej w Zabrzu. Najmłodszy pacjent miał 13 lat i ważył 130kg. Najcięższym był 16 latek ważący 160kg.

Po roku 2003r. Narodowy Fundusz Zdrowia zaprzestał refundacji zabiegów bariatrycznych u dzieci. Dodatkowo: brak powszechnej wiedzy co do istoty i celu operacji bariatrycznych, wywołał negatywne nastawienie do tej metody leczenia otyłości ówczesnych pediatrów. Chirurdzy zaczęli obawiać się wykonywania tego rodzaju zabiegów u pacjentów małoletnich.

Dziś, pediatrzy, za chirurgami bariatrami, wskazują, że w Polsce wzrasta liczba dzieci, nastolatków chorych na otyłość którym w leczeniu choroby może pomóc już tylko chirurgia bariatryczna.

– Widzę te dzieci chore na otyłość już jako osoby dorosłe każdego dnia w moim gabinecie. Załamane, udręczone, bez rodzin, pracy, perspektyw. Za to z chorobą otyłości na takim etapie, że zagraża już ich życiu. Dostaję coraz więcej wiadomości, próśb o pomoc od zdesperowanych nastolatków z otyłością olbrzymią. U wielu z nich przeprowadzenie zabiegu bariatrycznego to konieczność. Im szybciej wykonamy u nich operacje, tym większe będą miały szanse na długotrwałe efekty lecznicze i normalne życie – mówił podczas katowickiej konferencji, dr hab. Mariusz Wyleżoł, chirurg bariatra, Kierownik Kliniki Chirurgii Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie.

Najpierw Warszawa, teraz Katowice
Po roku 2003, w Klinice Chirurgii Ogólnej i Transplantacji Narządów Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie wykonano cztery operacje chirurgicznego leczenia otyłości u nastoletnich pacjentów. Ich BMI (wskaźnik masy ciała) wynosił od 37 do 41. Rodzaj zabiegu: rękawowa resekcja żołądka, czyli tzw. sleeve. Warszawski ośrodek skorzystał także z metody pośredniej wszczepienia balonu dożołądkowego u sześciu młodych pacjentów z otyłością. Jej celem jest zmniejszenie wagi ciała i przygotowanie pacjenta do zasadniczego zabiegu chirurgii bariatrycznej.

Drugim ośrodkiem klinicznym, który zdecydował się na realizację operacji bariatrycznych u nastolatków chorych na otyłość olbrzymią jest Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach. Drugiego dnia konferencji, 20 września, na bloku operacyjnym ww. Centrum wykonano pierwsze trzy takie zabiegi w tej placówce. Operacje laparoskopowej rękawowej resekcji żołądka przeprowadził prof. Marc Michalsky, chirurg dziecięcy, Kierownik Centrum Zdrowego Odżywiania Szpitala Dziecięcego Nationwide Children's Hospital w Columbus (USA). Pacjenci to: dwie dziewczynki – pierwsza, 17 lat, waga 145, BMI 49,6, a druga – również 17 lat, waga 127, BMI 43,9; oraz 19 letni chłopak z wagą 135kg – BMI 43,9.

Prof. Marc Michalsky wykonuje operacje bariatryczne u dzieci od 2003r. W ciągu 13 lat przeprowadził ich 250. – W Stanach Zjednoczonych operowane są już 5 latki chore na otyłość olbrzymią. Nie ma czegoś takiego jak dobry wiek, do wykonania operacji bariatrycznej. To zależy od każdego pacjenta indywidualnie. Ale wiadomo na pewno, że wczesne wdrożenie chirurgii bariatrycznej przynosi efekty nie tylko w postaci znaczącej i trwałej redukcji masy ciała, ale także eliminuje schorzenia współwystępujące – tłumaczył polskim lekarzom prof. Michalsky.